“İktisadi Büyümenin Fizikî Sınırları” Tartışması Hakkında

   

Donella Meadows ve ortak yazarlarının Club of Rome (Roma Klubü) için hazırladıkları 1972 tarihli “Limits to Growth” başlıklı ünlü raporları* 1978’de Türkçe‘ye çevirilmişti. Söz konusu rapor daha sonra 1992 ve 2004‘te (aynı ekip tarafından) iki kez güncelleştirildi. “Büyümenin fizikî sınırları” tartışmasının Türkçe bir değerlendirmesine Yahya S. Tezel‘in (2003: Bölüm 2.8, 2.9 ve 2.10) İktisadi Büyüme adlı kitabında, özgün modelin İngilizce bir özetine ise Harris’ın (2006: 19-23) Environmental and Natural Resource Economics: A Contemporary Approach adlı kitabında ulaşmak mümkün.

“Kalkınmanın sürdürülebilirliği” (bak. Eskici, 2007) ve standart ekonomik akım şemasının ekolojik** bakımdan “revizyonu” açısından çok önemli rolü olan bu tartışmanın önemini günümüzde de koruduğu çok açık bir gerçek. Ekolojik sistemi neredeyse tümüyle ihmal eden yerleşik iktisat anlayışı, geç de olsa ders kitaplarından olabildiğince yakın bir gelecekte kaybolur, diye ümit ediyorum. Çünkü “ekolojik sistem”, standart iktisat ders kitaplarında ima edildiği gibi “ekonomik sistem” için önemsiz değildir; tam tersine, ekonomik sistem genişçe bir ekolojik sistemin bir “alt bileşeni” veya “parçası”dır:

Konuyla İlgili Bazı Yararlı Linkler:

Notlar:

* 1972 tarihli raporla ilgili bir kitap değerlendirmesi için (van der Werff, 1998) buraya tıklayınız.

** Standart neoklasik iktisat, bilindiği üzere, “çevre” (environment) meselelerini dikkate almaz. Neoklasik/mikroekonomik analiz yöntemleri üzerine kurulu geleneksel çevre iktisadı (environmental economics) ise, kanımca “ekolojik sistemi” dikkate almak açısından (yararlı fakat) yetersizdir. Ekolojik iktisat” (ecological economics) ise; “canlı organizmaların çeşitliliği, bolluğu ve coğrafi dağılımı ile, bunları etkileyen fizikî, kimyasal ve biyolojik özellik ve karşılıklı etkileşimleri” konu alan ekoloji disiplininden (bak. Begon, Townsend ve Harper, 2006) de yararlandığı için büyümenin/kalkınmanın sürdürülebilirliği, enerji güvenliği ve ekolojik sorunlar (küresel ısınma, iklim değişikliği, …) gibi güncel meselelerin (makroekonomik) analizi açısından iktisatçılara bence oldukça yararlı ve gelecek vaad eden bir (“standart olmayan”) analiz aleti kutusu sunmaktadır.

Print Friendly

One thought on ““İktisadi Büyümenin Fizikî Sınırları” Tartışması Hakkında

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *