DE 2010

Uluslararası iktisat (teorisi ve politikası) teorileri açısından taşıma maliyetleri önemli etkenlerden biridir. Dünya ticaretinin yaklaşık % 90′ı deniz yoluyla yapılan taşımacılıkla gerçekleşmekte ve hatta bu sırada bazı küçük canlılar ve böcekler de gemilerle birlikte limanlar arasında kaçak yolcular olarak “hareket etmekte”, gittikleri ülkelerde ciddi maddi kayıplara yol açmaktadırlar (bak. Kaluza et al., 2009).

Aşağıdaki dünya haritası ise, 24 saatlik küresel hava trafiği akımlarını göstermektedir: “All commercial air traffic in the world during a 24-hour period (compressed in 1 minute)”.

Kaynak: Zurich University of Applied Sciences (ZHAW), WMP & QTP.

Dünyanın önemli hava alanlarının ve rotalarının haritasına ise buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

18.2.2010 Perşembe günkü iki dersimizde, şu endeksler ve Dünya Ekonomik Forumu (Davos) tarafından son beş yıldır hazırlanan Küresel Risk Raporları yardımıyla dünya ekonomisindeki (güncel) gelişmeleri nasıl inceleyebileceğimizi tartışacağız (DE_2010-02.ppt):

• KOF Küreselleşme Endeksi (1970-2007)
• Ifo Dünya Ekonomik İklim Endeksi ve Küresel Konjonktür Saati (1990-2010)
• OECD Bileşik Öncü Göstergeleri ve Konjonktür Saati (1996-2009)
• Avrupa Konjonktür Saati
• Baltık Kuru Yük Taşımacılığı Endeksi (1985-2010)
• DB Çin Aşırı Isınma Göstergesi (1993-2008)

Ayrıca, dönem ödevlerinin (yani önceden ilan edilen kitap ve konuların) öğrencilere dağılımı ve büyük-küçük ödevlerin hazırlanış koşulları ve olası sunuş zamanlamaları hakkında da konuşacağız.

Not 1: Bahar 2010′da DE dersini alacak bütün öğrenciler için (yönetmelik gereği) derslere devam zorunluluğu bulunduğu unutulmamalıdır. Öğrencilerin derse devamı düzenli yoklamalar aracılığıyla dönem boyunca izlenecektir. Derslerin en az % 70′ine katılmayan öğrencilerin final (dönem sonu) sınavına girmeleri (yönetmelik gereği) olanaksızdır.

Not 2: 17.2.2010 Çarşamba günkü derslerimizle ilgili olarak, dersi almakta olan öğrencilerin email grubumuzdaki şu duyuruya bakmalarını tavsiye ederim.

Bahar 2010 döneminde DE dersini alacak olan AÜSBF 4 İktisat sınıfı öğrencilerinin büyük dönem ödevi konu/kitap dağılım listesine, dersi alan öğrenciler “buraya” tıklayarak ulaşabilirler. Bu (büyük) ve diğer (küçük) ödevlerin hazırlanış ve sunuş/teslim koşulları ve zamanlaması hakkındaki açıklamaları 18.2.2010 Perşembe günkü derslerde yapacağım.

Sunuşlar en erken 3 Mart 2010′da başlayacak ve listede belirtilen sunuş sırasına göre yapılacak.

Not: Öğrenciler arasında kitap/konu değişimi yapılması veya benden başka bir kitap/konu talebinde bulunulması olanaksızdır. Söz konusu eşleşmeler her ne sebeple olursa olsun değiştirilemeyecektir.

11.2.2010 Perşembe günkü iki saatlik DE derslerimizde, ikinci anlatım dosyasının ilk 26 slaytındaki konuları ele aldık: Ekonomik küreselleşmenin tanımı ve dönemleri üzerinde durduk; dünya ekonomisindeki gelişmelerin ne gibi kuramsal ve ampirik yaklaşımlarla incelenebileceğini kabaca tartıştık.

Bahar 2010 yarılının ilk iki saatlik Dünya Ekonomisi (DE) derslerini bugün yaptık. Bu derslere gelen 38 kişiye yaptığım giriş mahiyetindeki açıklamalarım için, DE_2010-01.ppt isimli anlatım dosyasını (448 KB) kullandım. Açıklamalarım özellikle, dersin özellik, konu, kaynak, yöntem ve farklılıkları üzerinde yoğunlaştı.

Yarınki ve 17.2.2010 Çarşamba günkü anlatacaklarımı, DE_2010-02.ppt isimli dosya (7.5 MB) yardımıyla ele alacağım. [Dikkat: Bu dosya, önümüzdeki bir hafta içinde güncelleştirilebilir.]

Bahar 2010′da, bu zorunlu DE dersini 50-60 öğrencinin alacağını tahmin ediyorum. Dönem ödevlerinin tarafımdan bir an önce dağıtılabilmesi için bütün öğrencilerin daha fazla gecikmeden ders kayıt işlemlerini tamamlamaları ve dersle ilgili email grubuna derhal üye olmaları gerekiyor.

Not: Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yılki anlatım dosyalarıma da, yalnızca, benden ders almakta olan öğrenciler ulaşabilirler/ulaşabilecekler.

AÜSBF 4 İktisat öğrencilerine Bahar 2010′da vereceğim “Dünya Ekonomisi” dersini alacak bütün öğrencilerin, daha fazla vakit yitirmeden, ilgili elektronik tartışma ve iletişim platformuna üye olmaları gerekmektedir. Üyelik başvurularının, geçen yıllardaki biçimsel başvuru koşullarına uygun biçimde yapılması gerekmektedir. Başvurusunu geciktiren öğrencilerin bu gecikmeden kazançlı çıkmaları olanaksızdır!

AÜSBF 4 İktisat öğrencilerine Bahar 2010′da vereceğim ve ilk iki saatini 10.2.2010 Çarşamba günü yapacağımız “Dünya Ekonomisi” dersi için hazırladığım internet sayfasının ilk taslağına bugünden itibaren şu adresten ulaşılabilir:

http://kibritcioglu.com/iktisat/de-bahar2010.html

• Genel Açıklama, Kural ve Öneriler
• Konular ve Kaynaklar
• Zorunlu Temel Okumalar (özet liste)
• Duyuru ve Açıklamalar
• Elektronik Tartışma Platromu ve Duyuru Grubu
• Ödevler ve Teslim Tarihleri
• Öğrenci Tanıtım Formu (yeni öğrenciler için)
• Yararlı Bağlantılar

Ankara’da 6 Şubat 2010 Cumartesi günü saat 13:30 – 15:30 arasında ODTÜ Mezunları Derneği‘nin 100 Yıl Vişnelik Tesisleri‘nde Enerji Komisyonu tarafından “iklim değişikliği” konusunda bir panel düzenleniyor:

Konu:

• “Kopenhag İklim Değişikliği Konferansı Süreç ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi“

Konuklar:

• Mithat RENDE (TC Dışişleri Bakanlığı, Büyükelçi)
• Budak DİLLİ (ETKB Enerji İşleri Emekli Genel Müdürü)
• Atilla URAS (BM Ortak Program Yöneticisi)

Yönetici:

• Gülben GÜLCAN PEHLİVANZADE (ODTÜ MD Enerji Komisyonu Üyesi)

2006-2008 yıllarında ABD’de gelişip 2008 sonbaharından itibaren dünyanın geri kalan ekonomilerine bulaşan/yansıyan ekonomik krizin 1929-1941 Büyük Bunalımı ile arasındaki benzerlik ve farklılıklar pek çok kişinin ilgisini çekiyor. İşte bu konuda yapılan çalışmalardan ve ileri sürülen görüşlerden bazıları (kısmen kronolojik olarak):

• Petrov, K. (2008): “Current Economic Crisis Worse than the Great Depression“, The Market Oracle.
• Schoen, J. W. (2009): “Recession or depression? Too early to tell – Many differences between now and 1930s but some similarities, too“, msnbc.
• Krugman, P. (2009): “The Great Recession versus the Great Depression“, The New York Times.
• Wolf, M. (2009): “The recession tracks the Great Depression“, FT Economists Forum.
• Block, W. (2009): “80 Years Later: Parallels Between 1929 and 2009“, Mises Circle presentation in Colorado Springs.*
• Helbling, T. (2009): “How similar is the current crisis to the Great Depression?“, VoxEU.*
• Eichengreen, B., ve K. H. O’Rourke, K. H. (2009): A Tale of Two Depressions. VoxEU.
• Çolak, Ö. F. (2009): “2008 Krizinin 1929 Krizi ile Benzerlikleri Üzerine Bir Analiz“, TİSK Akademi, Özel Sayı 2, s. 50-69.
• Bartlett, B. (2009a): “The Great Depression And The Great Recession: More alike than everyone thinks“, Forbes.com.
• Schlenkhoff, G. (2009): Can Great Depression Theories Explain the Great Recession? MPRA No. 19781.
• Romer, C. D. (2009): “Lessons from the Great Depression for Economic Recovery in 2009“, Brookings Institution.
• Almunia, M. ve diğ. (2009): “From Great Depression to Great Credit Crisis: Similarities, Differences and Lessons“, the 50th Economic Policy Panel Meeting, held in Tilburg.
• Watson, B. (2009): “The Great Recession: A Hidden Depression?“, Daily Finance.
• von Hagen, J. (2009): The Monetary Mechanics of the Crisis. Bruegel Policy Contributions, No. 2009/08. [YENİ]
• Temin, P. (2010): The Great Recession and the Great Depression. NBER Working Paper No. 15645.

ABD’de yaşanan güncel krizin uzun süreli bir durgunluk mu, yoksa ciddi bir bunalım mı olduğu literatürde tartışılıyor/tartışıldı. Bu nedenle, yukarıdaki bağlantılarda geçen “bunalım” (depression) ve “durgunluk” (recession) terimleri hakkında ön bilgi veya anımsatmalar için, şu iki kaynağa bakmak yararlı olabilir:

• The Economist, Diagnosing depression: What is the difference between a recession and a depression? (30 Aralık 2008)
• Rampell, C. (2009): ” ‘Great Recession’: A Brief Etymology“, The New York Times, Economix.

Not: “Büyük Bunalım/Buhran” – “Büyük Durgunluk” hakkındaki yukarıdaki listeyi önümüzdeki günlerde biraz daha genişleteceğim.

* Bu iki bağlantıdan beni haberdar ettiği için Fatih Kansoy‘a teşekkür ederim.

Bahar 2010′da AÜSBF 4 İktisat sınıfı öğrencilerine vereceğim zorunlu “Dünya Ekonomisi” dersi ilk olarak 10 Şubat 2010 Çarşamba günü yapılacak. Dersin planı, kuralları, konuları ve tam kaynak listesi; hazır olduğunda (en geç 10.2.2010′da) http://kibritcioglu.com/iktisat/de-bahar2010.html adresinden duyurulacak.

Dersi alacak öğrencilere vakit kazandırmak için, derste okutulacak temel kaynaklardan bazılarını şimdiden aşağıda listeliyorum. Bu kitaplardaki konuların ne zaman, kimler tarafından ve nasıl ele alınacağı ayrıca burada, email grubunda ve/veya derslerde açıklanacaktır. Bütün öğrenciler için zorunlu olan temel (asgari) kitaplar (derste ele alınma sırasına göre) şunlar:

(1) Chanda, N. (2009 [2007]): Küreselleşmenin Sıradışı Öyküsü: Tacirler, Vaizler, Maceraperestler ve Savaşçılar Globalizmi Nasıl Şekillendirdiler?. Ankara: ODTÜ Yayıncılık, çev.: D. Cenkçiler. {em}

İlgili ek kaynaklar: (i) National Geographic: Your Genetic Journey – The Genographic Project [Atlas of the Human Journey].

(2) IMF (2000): ”Ch. 5: The World Economy in the Twentieth Century: Striking Developments and Policy Lessons“. World Economic Outlook, Mayıs, s. 149-180.

(3) Kindleberger, C. P. (2007 [2000]): Cinnet, Panik ve Çöküş: Mali Krizler Tarihi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, çev.: H. Tunalı [Diğer Türkçe baskı]. {em}

İlgili iki arka-plan çalışması: (i) Craft (2000), (ii) Eichengreen & Sussman (2000).

(4) Ohmae, K. (2008 [2008]): Yeni Küresel Sahne: Sınırsız Dünyamızdaki Tehdit ve Fırsatlar. İstanbul: Optimist, çev.: L. Aslan.

İlgili ek kaynaklar: (i) Paul Romer‘s “Charter Cities” (Facebook & OdaTV), (ii) Seasteading (Facebook), (iii) OECD (2006): Competititve Cities in the Global Economy [PDF, video, Türkçe özet].

(5) Stiglitz, J. E. (2006 [2002]): Küreselleşme: Büyük Hayal Kırıklığı. İstanbul: Plan B, çev.: A. Özer & B. Güven.

(6) Krugman, P. (2008 [1999]): Bunalım Ekonomisinin Geri Dönüşü. İstanbul: Literatür, çev.: N. Domaniç. [Kitabın İngilizcesinin yenilenmiş 2009 baskısı] {em}

5 Ocak 2010′da The Carnegie Endowment for International Peace‘de (Washington, DC) düzenlenen “2010′da Dünya Ekonomisi” konulu paneli (toplam süre: 1 saat 57 dakika) aşağıdaki bağlantıdan izleyebilir ve konuşmaların metnini (transcript) de isterseniz eşanlı olarak okuyabilirsiniz: 

[ Download: Video (mp4, 390 MB) - Audio (mp3, 65 MB) - Transcript (pdf, 512 KB) ]

Nobel Ödüllü (2001) iktisatçı Joseph E. Stiglitz‘in Twitter’daki gayri-resmî sayfasında, 21 saat kadar önce şu iki (yeni) çalışması duyuruldu: 

• Beş Bölümlük Bir Röportaj DVD’si (2007): “Where Is the World Going to, Mr. Stiglitz?” (Amazon.com)
• Ocak 2010′da Piyasaya Çıkan Yeni Bir Kitap: “Freefall: America, Free Markets, and the Sinking of the World Economy“ (Amazon.com) [Kitaptan geniş bir alıntı]

Bahar 2010 yarıyılında AÜSBF 4 iktisat sınıfı öğrencilerine vereceğim (zorunlu) Dünya Ekonomisi dersi 10 Şubat 2010 Çarşamba günü başlayacak. 8 Şubat – 21 Mayıs 2010 dönemindeki haftalık ders gün ve saatlerimiz şöyle olacak:

• Çarşamba günleri, 13:30 – 15:20
• Perşembe günleri, 12:30 – 14:20

İlgili ders sayfasına, hazır olduğunda, şu adresten ulaşılabilecek:

• http://www.kibritcioglu.com/iktisat/de-bahar2010.html

Ancak, o sayfa hazır olana dek, dersi alacak öğrencilerin şimdiden geçen yılki sayfayı incelemeleri çok yararlı olabilir. Geçen yılki dersle bu yılki arasındaki en önemli fark, bazı zorunlu okuma kaynaklarının değişecek olmasından kaynaklanıyor. Bu bakımdan, açılınca, mutlaka Bahar 2010 ders sayfasını düzenli olarak izlenmesi adeta bir zorunluluk arz edecek.